( 1 ) و امير المؤمنين على ( ع ) فرموده است : براى اسلام تعريف و نسبتى خواهم كرد كه هيچ كس پيش از من و پس از من چنان تعريفى نكرده است و نخواهد كرد . اسلام همان تسليم است و تسليم همان تصديق و تصديق همان يقين است و يقين عبارت از پرداخت كامل و پرداخت عبارت از عمل و كار كردن ( به احكام ) است ، همانا مؤمن دين خود را از پروردگار خويش مىگيرد ، نه از رأى و انديشهء خود . اى مردم ! دينتان دينتان ! به آن متمسك باشيد و هيچ كس شما را از آن باز ندارد كه كار ناپسنديده در آن بهتر از كار پسنديده در غير آن است ، زيرا كار ناپسنديده در آن ممكن است بخشيده شود و حال آنكه كار پسنديده به غير آن پذيرفته نمىشود . « 1 » ( 2 ) از امير المؤمنين ( ع ) در بارهء ايمان پرسيده شد ، فرمود : ايمان بر چهار ركن ( ستون ) بر پا و استوار است ، بر صبر و يقين و عدل و جهاد . صبر بر چهار شعبه است ، شوق و بيم و پارسايى و انتظار . هر كس مشتاق بهشت باشد از خواسته‌هاى نفسى ( شهوتها ) فراموش مىكند و هر كس از دوزخ بترسد از كارهاى حرام دورى مىورزد و هر كس در دنيا پارسايى كند مصيبتها را اندك و كوچك مىشمرد و هر كس منتظر مرگ باشد به انجام نيكيها پيشى مىگيرد . ( 3 ) يقين هم چهار گونه است ، بينا شدن و زيركى ، دست يافتن به حكمت و پند گرفتن از ديگران و سنت و روش پيشينيان . هر كس با زيركى بينا شود حكمت براى او آشكار مىشود و هر كس حكمت براى او آشكار شود موارد پند آموزى را مىشناسد و آن كس كه پند آموزى ( از اعمال گذشتگان ) براى او فراهم شود چنان است كه گويى با پيشينيان همراه است . ( 4 ) عدل هم بر چهار گونه است ، دقت در درست انديشيدن و رسيدن به حقيقت دانش و حكمتهاى پسنديده و استوارى در بردبارى . هر كس درست انديشه كند به حقيقت دانش مىرسد و هر كس حقيقت دانش را درك كند بر طبق قواعد دين حكم مىكند و هر كه نيكو بردبارى كند در كار خود كوتاهى نكرده است و ميان مردم پسنديده و خوشنام خواهد بود . ( 5 ) جهاد هم چهار گونه است ، فرمان دادن به كار پسنديده ، باز داشتن از كار ناپسند و پايدارى و راستى در ميدانهاى كارزار و دشمنىورزيدن با تبهكاران . هر كس به

--> ( 1 ) . اين گفتار با اندك تفاوتى در صفحهء 76 جلد 3 اصول كافى با عنوان نسبة الاسلام آمده است . م .